RL17: Jaap Robben – Birk

      Reacties uitgeschakeld voor RL17: Jaap Robben – Birk

Sinds september volg ik de lerarenopleiding Nederlands om mijn tweede bevoegdheid te halen. In de zomer ben ik, ter voorbereiding daarop, alvast begonnen met het vak Recente letterkunde, waarvoor ik twintig boeken moet lezen die in het afgelopen jaar zijn uitgekomen. Hier een korte bespreking van Birk van Jaap Robben.

Birk is al twee jaar uit, maar heeft het in die twee jaar wel ver geschopt. Zo ver zelfs, dat ik het boek al in de kast had staan in de uitgaven van de Lijsters-reeks van uitgeverij Noordhoff. Hoewel het verhaal op zich me niet zo erg aansprak van tevoren, heb ik het toch gelezen, niet in de laatste plaats omdat het qua thematiek zo mooi aansluit bij andere boeken die ik voor Recente Letterkunde op de lijst heb gezet.

Birk is de vader van Mikael Hammerman. Het gezin woont op een eilandje waar maar drie huizen staan. Op negenjarige leeftijd springt Mikael zijn bal achterna, die in de zee is gevallen. De zee heeft echter gevaarlijke stromingen. Birk springt zijn zoon achterna en red hem uit zee. Zelf wordt hij echter meegesleurd door het water. En daar begint de worsteling van Mikael. Niet alleen met zichzelf, maar ook met zijn moeder, die hem de dood van zijn vader verwijt en zelfs van hem verwacht dat hij zijn plaats inneemt, op het incestueuze aan af.

Birk laat op indringende wijze zien wat verdriet met mensen kan doen, helemaal als het in een isolement verwerkt moet worden. Het is in zekere zin een bildungsroman over Mikael, die probeert zijn eigen weg te vinden zonder hulp van wie dan ook. Ik vond het ergens ook een naar verhaal, uitzichtloos, beklemmend. Moeder gaat veel te ver. Het deed hier en daar ook wat onrealistisch aan, door de absurditeit van het geheel. Het is de schrijver in elk geval heel goed gelukt om het gemis voelbaar te maken.

★★★☆☆