Over de Brexit

      Reacties uitgeschakeld voor Over de Brexit

Lang heb ik geaarzeld hier iets over te zeggen. Maar er niets over zeggen voelt nog minder juist, dus waag ik me er toch maar aan. Voor het geval je het gemist had: Groot-Brittannië stapt uit de Europese Unie.

Het probleem is, dat ik er eigenlijk niet veel meer met zekerheid van kan zeggen dan wat ik hierboven schrijf. Ik heb namelijk niet genoeg verstand van economie om te kunnen zeggen hoeveel schade wij hiervan ondervinden, hoe slecht het voor de Britten is, wat de gevolgen zouden kunnen zijn en wat de gevolgen van een Nexit zijn. Al die onderwerpen laat ik dus rusten.

Als historica kan ik er echter niet onderuit om een vergelijking te trekken. En alle historische vergelijkingen zijn gevaarlijk – ze gaan namelijk nooit helemaal op. En je kunt nooit twee tijden naast elkaar leggen en zeggen: kijk, dit is hetzelfde. Maar wat we wel kunnen concluderen (of tenminste: dat concluderen politici in Den Haag voor mij en ik ben geneigd het met hen eens te zijn) is dat het project Europa zoals dat er nu is, faalt. De Britten hebben duidelijk gemaakt dat de manier waarop de dingen nu gaan in de Europese Unie niet goed is. Dat wisten we daarvoor natuurlijk ook al, maar soms moet er even iets ergs gebeuren voordat men er ook iets aan gaat doen. (Je kunt discussieren over de vraag of er wel iets gaat veranderen, maar dat ga ik nu niet doen. Is ook koffiedik kijken, want dat weet je pas als er wel of niet iets veranderd is.)

Na de Eerste Wereldoorlog ontstond er een samenwerkingsverband tussen allerlei westerse landen om te voorkomen dat er ooit weer zo’n nare oorlog zou komen. Het was een project van de Amerikaanse president Wilson, die het helaas niet voor elkaar kreeg om zijn land zo ver te krijgen dat ze mee zouden doen met deze Volkenbond. De Volkenbond was echter geen lang leven beschoren. Het project faalde door allerlei internationale ontwikkelingen. Er was te weinig daadkracht. Er werden geen spijkers met koppen geslagen, het bleef bij een beetje praten.
Het was een onrustige tijd, met enorme economische problemen, werkloosheid, veel ontevreden mensen, regeringen die daar geen antwoord op hadden.

Na de Tweede Wereldoorlog richtten zes landen een Europees samenwerkingsverband op. Eerst nog alleen op economisch gebied, later werd de samenwerking uitgebreid. Maar altijd stond het bewaren van de vrede voorop. Nooit meer oorlog. Blijkbaar werkt het. We hebben in Europa al ruim 70 jaar relatieve vrede. Begrijp me niet verkeerd: ik vind van alles van Europa. Maar in de kern geloof ik dat we enige vorm van samenwerking nodig hebben. Niet om economische redenen, maar voor een veilig en stabiel Europa.

Ik hoop uit de grond van mijn hart dat de dames en heren in Brussel het voor elkaar krijgen om het tij te keren. Om van Europa weer een samenwerkingsverband te maken dat werkbaar is, dat gesteund wordt door de inwoners van de deelnemende landen. Een Europa dat daadkracht heeft om problemen het hoofd te bieden, maar bovenal ook beschikt over de wijsheid om onderscheid te maken tussen taken centraal opgepakt moeten worden en taken die beter bij de individuele landen zelf kunnen liggen.